Son yıllarda peş peşe gelen yasa dışı bahis, kumar, kara para, tefecilik ve organize suç operasyonları toplumun zihninde aynı soruyu büyütüyor: Bu yapılar bir gecede mi ortaya çıktı, yoksa yıllardır gözümüzün önünde büyüdüler mi?
Aslında mesele sadece birkaç internet sitesi ya da birkaç suç örgütü değil. Ortada çok daha derin bir tablo var. Çünkü bugün milyar dolarlardan söz edilen bir ekonomik hacimden bahsediliyorsa, bunun sıradan yöntemlerle oluşmadığını kabul etmek gerekiyor. Bu kadar büyük bir para trafiğinin; insan kaynağı, teknik altyapı, reklam ağı, finans sistemi ve saha organizasyonu olmadan büyümesi mümkün değil. İnsan ister istemez düşünüyor:
Böylesine devasa bir yapı yıllarca nasıl bu kadar rahat hareket edebildi?
Toplumun asıl merak ettiği nokta tam da burada başlıyor.
Devletin kurumları, mali denetim mekanizmaları, bankacılık sistemi, dijital takip altyapıları bu kadar gelişmişken milyarlarca liralık hareketlilik nasıl fark edilmedi? Edildiyse neden bu kadar geç müdahale edildi? Eğer yeni fark edildiyse bu daha da büyük bir soru işareti değil mi?
Üstelik mesele yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyolojik bir mesele haline geldi. Çünkü yasa dışı bahis ve kumar artık sadece “suça meyilli” insanların bulunduğu karanlık alanlar olmaktan çıktı. Bugün toplumun her kesiminden insanın bu sistemlerin içine çekildiği konuşuluyor. Öğrenciler, işsiz gençler, borç yükü altında ezilen vatandaşlar, kısa yoldan çıkış arayan insanlar…
Peki onları buraya çeken yalnızca para mı?
Belki de asıl mesele umut yorgunluğu.
Birçok insanın uzun çalışmayla ulaşamayacağını düşündüğü hayat standartlarına “tek gecede” ulaşma hayaline sürüklenmesi… Sosyal medyada sürekli pompalanan lüks yaşam görüntüleri, kolay para hikâyeleri ve gösterişli hayatlar da bu algıyı besliyor. İnsanlar artık emeğin değil, ani yükselişlerin konuşulduğu bir çağın içinde yaşıyor. Böyle bir ortamda yasa dışı yapılar yalnızca suç üretmiyor; aynı zamanda psikolojik bir boşluğu da kullanıyor.
Öte yandan operasyonların büyüklüğü kamuoyunda başka bir tartışmayı daha beraberinde getiriyor: Yakalamalar, tutuklamalar ve mal varlıklarına el koymalar yeterli olacak mı?
Çünkü suçla mücadelede yalnızca sonuçla mücadele etmek bazen yeterli olmuyor. Eğer sistemi besleyen ekonomik ve sosyal nedenler ortadan kaldırılmazsa, boşalan her alanın yerine yenisinin gelmesi kaçınılmaz hale geliyor. Bugün bir yapı çökertilse bile yarın başka isimlerle yeniden ortaya çıkmasının önüne nasıl geçilecek? Asıl cevap bekleyen soru belki de bu.
Bir diğer merak konusu ise el konulan milyarlarca liralık servetler. Kamuoyunda sıkça şu soru soruluyor:
Bu paralara ne olacak?
Hukuki süreçler tamamlandıktan sonra suçtan elde edildiği kesinleşen mal varlıkları devlet kontrolüne geçiyor. Ancak burada da toplumun beklentisi yalnızca “el koyma” görüntüsü değil. İnsanlar bu kaynakların şeffaf şekilde kamu yararına dönüştürülmesini görmek istiyor. Çünkü ekonomik olarak zor günlerden geçen bir ülkede milyarlarca dolarlık kayıt dışı bir ekonominin varlığı doğal olarak şu düşünceyi doğuruyor:
“Madem bu kadar büyük bir para vardı, yıllarca kimlerin cebine aktı ve toplum neden bunun yükünü taşımaya devam etti?”
Bugün yapılan operasyonlar elbette önemlidir. Devletin suçla mücadele kararlılığı toplumsal güven açısından değerlidir. Ancak toplum artık sadece operasyon haberi görmek istemiyor. İnsanlar sistemin neden bu noktaya geldiğini, hangi boşlukların kullanıldığını, neden bu kadar yaygınlaştığını ve bundan sonra gerçekten önlenip önlenemeyeceğini bilmek istiyor.
Çünkü mesele birkaç kişinin zenginleşmesi değil.
Mesele; emeğin değersizleştiği, kolay paranın cazip hale geldiği, gençlerin umudunu riskte aradığı bir düzenin oluşmaya başlamasıdır.
Ve belki de en büyük tehlike tam olarak budur.
Son olarak...
“Bu yazıyı yazacak bugünü mü buldun?” diyenler olabilir.
Ben ise tam aksine, bugünün en doğru gün olduğunu düşünüyorum.
Çünkü bu illet ve nalet düzen; en çok bu milletin gençliğini, evlatlarımızı ve geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızı etkisi altına alıyor. Kolay para hayalleriyle büyüyen karanlık bir sistemin, gençlerin umutlarını ve yarınlarını hedef aldığı bir dönemdeyiz.
Tam da bu yüzden; 19 Mayıs’ın taşıdığı anlamı yalnızca bir bayram olarak değil, gençliğe sahip çıkma sorumluluğu olarak görmek gerektiğine inanıyorum.
Bu vesileyle; başta gençlerimiz olmak üzere milletimizin 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nı kutluyor, bu yazının da tarihe düşülmüş küçük bir not olarak kalmasını diliyorum.
